Zoutloos eten

Helaas vindt u hier geen ongezouten meningen of gepeperde kritieken. Hier vindt u mijn zoektocht en hopelijk uw reacties naar een lekkere doch natriumarme levenswijze.

In verband met een aangeboren hartafwijking heb ik een achteruitgaande hartfunctie. Om hier ondersteuning aan te geven, kan ik het best een vocht- en natriumbeperking naleven. Nu ik daar vorm aan probeer te geven blijkt er een wereld van verschil te zitten in geen zout toevoegen tot een natriumbeperking hebben. Toen ik mij daarin ging verdiepen schrok ik me rot, want opeens zat overal zout in. Om toch op een moderne en vlotte manier door het leven te kunnen heb ik deze web-log geopend. Hier hoop ik mijn en uw ervaringen te kunnen delen, zodat zoutloos eten een hobby wordt in plaats van een opgave.

Meer over mijn hartafwijking en mijn dagelijkse leven vindt u op de web-log Spinhart

Kookschrift

Nog een paar maanden en dan volg ik al twee jaar een natriumarm dieet. In die tijd heb ik redelijk wat antwoorden gevonden van vragen die ik had en problemen opgelost waar ik in de het dagelijks leven tegen aanloop. De ervaringen die ik daarbij opdeed en de recepten die ik tijdens die periode heb ontwikkeld heb ik zoveel mogelijk op deze web-log gedeeld. Het resultaat is een redelijk informatieve site. De schaduwkant hiervan wordt langzamerhand ook steeds duidelijker en dat is dat er een hoop recepten op staan die ik inmiddels verbeterd heb en sommige categorieën inmiddels behoorlijk rommelig beginnen te worden. Een eerdere poging om dit allemaal een beetje te fatsoeneren is maar half gelukt. Daar is duidelijk meer tijd en structuur voor nodig. Zo heb ik een kookschrift geopend om mijn recepten overzichtelijker te kunnen neerzetten. Mijn idee is dat ik zaken die echt direct met een natriumarm dieet te maken hebben op deze web-log blijf zetten. Recepten die niet puur voor een natriumarm dieet ontwikkeld zijn, maar wel heel geschikt, zoals bijvoorbeeld mijn Aardbeien -bananen milkshake, komen in het kookschrift te staan.  Het kookschrift is te vinden op http://www.ah.nl/allerhande/kookschrift/ onder de naam Spinhart.

Bechamelsaus

Toen ik nog maar net een natriumarm dieet volgde, heb ik een keer eerder geprobeerd om een natriumarme bechamelsaus te maken. Hoewel ik toen redelijk tevreden was over het resultaat, kon het recept mij inmiddels niet meer bekoren. Vandaag heb ik opnieuw wat tijd gewijd aan het recept van deze saus en ik meen te kunnen concluderen dat mijn natriumarme kooktechnieken behoorlijk vooruit zijn gegaan. Volgens mijn smaak is dit recept aanzienlijk beter en zeer goed geschikt als basis voor andere sausen.

• 350 ml melk,
• 1 groentebouillon blokje,
• 25 gram boter of margarine,
• 25 gram bloem,
• 2 eetlepels witte wijn,
• 1 theelepel citroensap,
• 1 teentje knoflook,
• peper,
• nootmuskaat,
• 1 eidooier

Breng de melk met het bouillonblokje (Natriumarme groentebouillonblokjes zijn te verkrijgen in Reformzaken.) aan de kook. Laat de melk enkele minuten doorkoken. Haal de melk van de hitte bron en laat hem iets afkoelen. Smelt onderhand de boter in een pannetje, voeg de bloem toe en laat de bloem enkele minuten garen. Haal het boter/bloem mengsel van het vuur en voeg er de iets afgekoelde melk bij. Geheel goed roerend weer aan de kook brengen. Zet de hitte bron laag, pers het teentje knoflook boven de saus uit en voeg de wijn en het citroensap toe. Breng de saus op smaak met peper en een snufje nootmuskaat. Laat de saus doorkoken tot de juiste dikte. Haal de pan van de hitte bron en voeg de eidooier toe. Roer de eidooier vlot door de saus heen om schiften te voorkomen. Serveer de saus direct.

Het natriumgehalte van deze bechamelsaus schat ik in op 85 mg per 100 ml saus.

Cheesecake

Afgelopen zaterdag was mijn lief jarig. Dat hebben wij gevierd met een 'Thee party'. Het mag duidelijk zijn dat daar absoluut taart bij hoort. Een van de taarten die ik had gemaakt is cheesecake. Al geeft ik toe dat het letterlijk gezien meer kwarktaart is, want i.v.m. het natriumgehalte heb ik de roomkaas vervangen door volle kwark.

• 100 gram (ongezouten) roomboter
• 225 gram kokosbiscuit (Zaanse Kermis)
• Olie voor de taartvorm
• 3 eieren
• 125 gram suiker
• 1 zakje vanille suiker
• 500 gram kwark
• 1 (onbespoten) citroen
• 5 eetlepels kokosraspsel

Smelt de boter op een laag vuur en laat deze wat afkoelen . Verkruimel de biscuits (Bijvoorbeeld in een diepvrieszak met een deegroller.) Roer de verkruimelde biscuits samen met een eetlepel kokosraspsel goed door de boter. Vet een springvorm in (van 26 cm) met een beetje boter en smeer hem daarna in met een laagje olie. Verdeel de biscuitmassa over de bodem en druk het goed aan. Zet de springvorm in de vriezer. Splits de eieren en klop het eigeel samen met de suiker tot een crème. Was de citroen, rasp de schil en pers het vruchtvlees uit. Roer nu de kwark, de vanille suiker, de helft van de citroenschil en het citroensap door het eigeelcrème. Neem een ruime kom voor het opkloppen van het eiwit en ontvet deze goed. (Kom en garde worden goed vetvrij als ze ingesmeerd worden met citroensap. Mocht dat niet (meer) in huis zijn, dan kan een beetje azijn ook.) Klop het eiwit stijf en spatel het voorzichtig door de kwarkcrème. Verdeel de kwarkcrème vervolgens over de afgekoelde biscuitbodem. Zet de taart bij voorkeur 45 -60 minuten in een oven van 175 graden. Niet schrikken als het midden van de taart nog wat lobbig is wanneer hij uit de oven komt. Als de zijkanten droog zijn is hij goed. Mocht er geen oven beschikbaar zijn, dan kan de taart ook een nacht in de koelkast gezet worden. Verstevig de kwarkcrème in dat geval met gelatine. Rooster vlak voor het serveren 2 eetlepels van het kokosraspsel in een droge koekenpan. Vermeng het geroosterde kokosraspsel met twee eetlepels niet geroosterd kokosraspsel de overgebleven en de helft van de overgebleven citroenschil. Haal de taart uit zijn vorm (wanneer hij afgekoeld c.q. opgestijfd is) en strooi het kokosmengsel over de taart heen.      

Het door mij ingeschatte natriumgehalte is 75 mg natrium per stukje er van uitgaande dat de taart verdeeld wordt in twaalf stukken.

Gevulde tomaten

Tot nu toe heb ik weinig tijd besteed aan voorgerechtjes. Om eerlijk te zijn komt het er ook niet zo vaak van om die te maken. Bovendien heb ik de neiging om die enkele keer dat het er van komt, makkelijk te doen door te kiezen voor een soep of salade. Toch ken ik een paar voorgerechtjes die zeker de moeite waard zijn. Een daarvan wordt omschreven in dit recept voor vier personen omschreven:

• Vier vleestomaten,
• 200 gram zuivelspread naturel,
• Een beetje (natriumarme) paneermeel,
• 50 gram geraspte Zwitserse Emmentaler,
• Een handje verse bieslook,
• Een beetje peper

Verwarm de oven voor op 200 graden. Meng de bieslook met de zuivelspread en breng het mengsel met nog een beetje peper op smaak. Snijdt van de tomaten de kapjes af. Verwijder de zaadlijsten uit de tomaten en was ze. Dep de tomaten na het wassen (vooral aan de binnenkant) met een beetje keukenpapier goed droog en strooi een beetje paneermeel aan de binnenkant van de tomaten. (Natriumarme paneermeel kan prima zelf gemaakt worden van Bolletje Vitaal beschuit.) Vul de tomaten met de zuivelspread, zet ze in een ingevette ovenschaal, en strooi een beetje geraspte kaas over de bovenkant van de tomaten. Zet het geheel 15 minuten in de voorverwarmde oven.

Het door mij ingeschatte natriumgehalte ligt rond de 185 mg natrium per tomaat. Wanneer dit als te hoog wordt ervaren kan de zuivelspread ook worden vervangen door kwark. Ik schat in dat het natriumgehalte dan rond de 65 mg natrium per tomaat ligt.

Wie, wat, waar?

In de anderhalfjaar dat ik een natriumarm dieet heb, ben ik steeds meer natriumarme producten gaan gebruiken. Niet alleen omdat ik mijn verzet tegen dieetproducten heb opgegeven, maar vooral omdat ik inmiddels beter weet waar ze te vinden. Voor een ieder die hier nog mee worstelt een lijstje van waar ik de zoutarme producten die ik in mijn kast heb staan, heb gekocht.

Supermarkten:
Bij AH in het dieetschap: natriumarme pindakaas (AH), natriumarme augurken (Kesbeke), natriumarme ketjap (Conimex), natriumarme aromat (Knorr). (Gebruik de natriumarme aromat niet of met mate i.v.m. het zeer kaliumgehalte. Houdt daarbij rekening met de bittere nasmaak van het product.) Verder heeft Albertheijn nog natriumarme bouillon van Knorr in het assortiment, maar die is heel smaakloos, zo kan ik die niet aanbevelen.
Verder in de winkel: natriumarm beschuit (Vitaal van Bolletje), natriumarme kaas (bij de grotere AH's in de steden om de kaasafdeling), zoutarm brood (Bij de meeste AH's in de steden op de broodafdeling.), verschillende kruidenmengsels zonder zout, tomaten puree zonder zout (AH), tomaten in blik zonder zout (AH), maïskolven in blik zonder zout (Tropical), bamboe scheuten in blik zonder zout (Tropical), vleeswaren met minder zout (Megafit), varkensrollade naturel (op de vleesafdeling).

Bij ( niet alle) C1000 in het dieetschap: natriumarme jus (Knorr). Verder heeft C1000 in het dieetschap natriumarme aromat (Knorr), natriumarme bouillon (Knorr), natriumarme ketjap (Conimex) en natriumarme groentesoep staan. (Over de groentensoep kan ik weinig zeggen, aangezien ik deze nooit heb geprobeerd. Hij is trouwens ook niet altijd even goed te vinden.)
Veder heeft C1000 in de winkel: gebraden runderrollade zonder zout (bij de verse vleeswaren), babymaiskollefjes op water (Merk moet ik nog even na gaan. In het schap met oosterse producten.) Het assortiment van C1000 is mij verder niet al te bekend, maar ik heb mijn laten vertellen dat zij op de broodafdeling zoutarm brood hebben en laatst heb ik via een aanbieding van hun maïskorrels in blik van Del Monte zonder zout kunnen kopen.

Jumbo heeft in het dieetschap: natriumarme aromat (Knorr), natriumarme bouillon (Knorr), natriumarme ketjap (Conimex) en natriumarme groentesoep en natriumarme tomatensoep.
Verder in de winkel: natriumarm beschuit (Vitaal van Bolletje). Het schijnt dat zij ook natriumarme augurken en natriumarme uitjes van Kesbeke verkopen, maar ik heb ze daar nog nooit gevonden.

Bij Deen heb ik nog nooit gekeken of ze een dieetschap met natriumarme producten hebben. Na mijn weten hebben zij wel zoutarm brood in de vriezer.

Reformzaken (o.a. De Natuurwinkel):
natriumarme groentebouillon (Natur Compagnie, deze bouillon is lekker en ook geschikt om zo te drinken.), natriumarme zuurkool (Eden), natriumarm dieetzout (Vogel. Gebruik natriumarme dieetzout niet of met mate i.v.m. het zeer kaliumgehalte. Houdt daarbij rekening met de bittere nasmaak van het product.) ), gedroogde tomaten zonder zout (Bio Idea), rijstwafels zonder zout, Sojamelk natural zonder zout (Provamel), verschillende kruidenmengsels zonder zout (Het Blauwe Huis /Piramide), pindakaas zonder zout, tahin zonder zout, notenpasta zonder zout.

Boerenlandwinkel:
Boerenmosterd zonder zout (Jan Bax Veen)

Dieetook:
Dieetook heeft vrijwel alles wat er te krijgen valt op natriumarm gebiedt. Zelfs enkele natriumarme vleeswaren, zoals de kalfs-, ham-, en kippenpastei van Nistria. Hun assortiment is te groot om hier even neer te zetten. Mijn advies is hun bestellijst op te vragen en hun producten gewoon te gaan proberen. Mijn ervaringen met hun zijn prima en de groentebouillon in blokjes (Morga), kippen- en rundvleesbouillon (Natram) zijn een aanrader!

Citroenijs

Hoewel de zon weer even vertrokken is, toch nog even een zomersrecept. Niet alleen omdat het heel verfrissend is, maar vooral ook heel dorstlessend. Boven dat alles is het trouwens ook heel lekker.

• 75 ml citroensap,
• 75 gr suiker,
• 100 ml yoghurt,
• 200 ml water

Doe het water samen met de citroensap en de suiker in een pannetje en verwarm het totdat de suiker opgelost is. Laat de citroensiroop afkoelen en meng hem daarna goed met de yoghurt. Giet het citroen- yoghurtmengsel in ijsvormpjes en zet deze minimaal 12 uur in de vriezer. Wil je liever schepijs? Draai dan de verhouding yoghurt en water om (dus neem 100 ml water en 200 ml yoghurt), doe het citroen- yoghurtmengsel in een bak en zet deze minimaal 8 uur in de vriezer. Roer daarbij iedere 2 uur om kristalvorming te voorkomen.

Het natriumgehalte van de ijsjes wordt bepaald door de yoghurt. Bij de ijslolly’s zal deze rond de 10 mg per ijslollie (van 75 ml) liggen en bij het schepijs rond de 30 mg per 100 ml ijs.

Tip: Wanneer het citroensap zelf wordt gemaakt door citroenen uit te persen, kan het geperste sap het beste voor gebruik worden gezeefd (met een theezeefje).

N.B. Het is natuurlijk ook mogelijk om Yoki te maken van dit mengsel. Neem dan 50 ml citroensap en 50 gram suiker op 150 ml yoghurt en 150 ml water.

Tzatziki

Zowel het weer als ik blijven nog even in middellandszee stemming. Aangezien ik de Griekse keuken nog niet gehad hebben, lijkt dat mij wel een goed idee. De befaamde ' Griekse salade' komt echter niet in aanmerking, omdat Feta en olijven daar vaste ingrediënten van zijn en beide producten onder zeer natriumrijk vallen. Vandaar heb ik gekozen van Tzatziki. Ook een salade en zeker net zo smaakvol. 

• 1/3 komkommer
• 200 ml dikke yoghurt of kwark
• 1 klein teentje knoflook
• 1/2 eetlepel citroensap
• 1/2 theelepel honing
• 1/2 eetlepel azijn
• 3 eetlepels olijfolie
• beetje versgemalen peper

Schil en rasp de  komkommer. Laat de geraspte komkommer minimaal vijf minuten uitlekken in een vergiet. Doe intussen de yoghurt in een ruime schaal en pers de knoflook boven de yoghurt uit. Voeg daarna de citroensap, azijn, peper en honing aan de yoghurt toe. Meng de uitgelekte komkommerrasp door de Yoghurt en maak vervolgens een samenhangende massa van het geheel door een beetje bij beetje de olie toevoegen onder voortdurend roeren. Laat de Tzatziki ongeveer een uur in de koelkast staan voor het opdienen.

De natriumwaarde van deze salade wordt met name bepaald door de natriumwaarde van de Yughurt. In de meeste gevallen zal die rond de 60 mg per 100 gram Tzatziki liggen

'Italiaanse Salade'

Het lijkt wel of de zomer al gevallen is. Sinds mijn vakantie heb ik nog nauwelijks regen gezien. Ik blijf hierdoor in zuidelijke stemming. Vandaar dat ik deze week al een paar keer mijn Italiaanse salade heb gegeten.

100 gr slamelange,
1 kleine rode ui,
1/2 knoflook teentje,
1 hand basilicumblaadjes,
2 pomodori (tomaten),
1 eetlepel pitjes mix,
1 eetlepel (geweekte) rozijnen,
1 geroosterde (zoutarme) boterham,
1 eetlepel rode wijnazijn,
3 eetlepels olijfolie van goede kwaliteit,
(citroen) peper,
klein beetje suiker

Laat de geroosterde boterham afkoelen en snijdt hem in blokjes. Snijdt de tomaten in stukjes. Pel de ui en snijdt die in ringen. Pel het 1/2 knoflookteentje en pers dat uit boven een slakom. Doe bij het uit geperste knoflookteentje de rode wijnazijn (Zelf gebruik ik nog altijd balsamico azijn. In mijn speurtochten naar de samenstelling heb ik nergens uit op kunnen maken dat er in balsamico azijn meer natrium zit dan in ander azijn.), de peper en de suiker. Voeg al roerend langzaam de drie eetlepels met olijfolie toe aan het azijnmengsel in de slakom. Nu de vinaigrette klaar is kunnen de blokjes geroosterd brood, de slamelange en de basilicumblaadjes door de vinaigrette gemengd worden. Als de vinaigrette goed door het sla mengsel verdeeld is, worden de overige ingrediënten aan de sla toegevoegd. Nog even husselen en opdienen.

Het natriumgehalte van deze salade zit voornamelijk in het brood. Aangezien ik vrijwel altijd gebruik maak van een gewone witte boterham (dus met zout) reken ik 250 mg natrium voor de volledige salade. 

'Spaanse salade'

Buiten de deur eten met een natriumbeperking is niet altijd even makkelijk of lekker. Wanneer de bezochte accommodatie echter een saladebar heeft, biedt dat vaak al heel wat meer mogelijkheden. Gelukkig kon ik het tijdens mijn vakantie in Spanje redelijk goed vinden met de saladebar van het hotel waar wij zaten. Mijn favoriete combinatie is die twee weken de volgende geweest:

·       IJsbergsla,

·       Geraspte rode bietjes,

·       Geraspte (zoetzure) wortel,

·       Maïskorrels

·       Schijfjes komkommer

·       Cherry tomaatjes

·       Scheutje azijn,

·       Scheutje olijfolie

Bij het buffet was het natuurlijk even van alles een beetje op je bord doen, door elkaar mixen en lekker eten. Thuis is het iets meer werk, aangezien alle groentes even schoongemaakt dienen te worden en eventueel voor bewerkt (denk aan het koken van de bietjes, het maken van de zoetzure wortel). Daar staat weer tegen over, dat er weer wat meer mogelijkheden zijn voor het opsmaak maken van de dressing. Doe bijvoorbeeld de azijn met een theelepel (natriumarme) mosterd in de saladekom en maak een er vinaigrette van met de olijfolie. Breng deze desgewenst verder op smaak met een beetje peper, suiker en/of kruiden. Hussel de ijsbergsla door de vinaigrette heen en voeg daarna pas de overige ingrediënten toe. Zo heeft de salade het meeste smaak.

Zoals bij de meeste salades is het natrium gehalte nihil, wanneer er verse spullen worden gebruikt. Het gebruik van maïskorrels, bietjes of geraspte wortel uit blik neemt natuurlijk wel natrium met zich mee. De natrium waarde van de salade is dan afhankelijk van de hoeveelheid die toegevoegd is.

Sweet Chilisauce

Maar weinig dingen zijn zo geschikt om je eten op smaak te brengen als een sausje. De meeste sausen bevatten echter behoorlijk wat natrium en zijn, als ze al zelf te maken zijn, moeilijk op smaak te krijgen zonder zout. Een uitzondering hierin blijkt Sweet Chilisauce. Wanneer je het uit een flesje haalt bevat het 1200 mg natrium per 100 ml saus en wanneer je het zelf maakt is het zeker net zo lekker en bevat het maar 10 mg natrium per 100 ml. Of te wel: aan de slag.

• 2 rode pepers
• 200 ml water
• 200 gram suiker
• 50 ml witte azijn
• 25 ml citroensap
• 1 eetlepel aardappelzetmeel

Zet het water met de suiker, de azijn en het citroensap op. Was de rode pepers, verwijder de kapje en snijdt de rest van de pepers in ringen. Was daarna goed je handen! Doe de rode pepers met zaadjes in het water dat opstaat. Roer enkele malen om de suiker goed op te laten lossen in het mengsel. Laat het geheel 5 tot 10 minuten koken. Los intussen de aardappelzetmeel op in een glas met een bodemje koud water. Voeg als je de pepers in het water gaat ruiken de aardappelzetmeel al roerende toe. Breng het geheel weer aan de kook en laat het nog heel even doorkoken om te binden. Wanneer de saus iets is afgekoeld is het de bedoeling dat de peperringetjes in de saus fijn gemalen worden. Zelf doe ik dat door de saus in de blender te gooien, maar ik denk dat het ook prima kan met de staafmixer. Serveer de Sweet Chilisauce koud en proef voorzichtig, want hij is heet!

ZureKool

Het is al weer enige tijd geleden is dat ik met haar in gesprek raakte. Zij vertelde mij, dat zij het niet echt erg vond om een natriumarmdieet te hebben. Wel miste zij zuurkool, dat vond zij zo ontzettend lekker. Ook ik kan zuurkool hoog waarderen. Vandaar dat ik af en toe gewoon doe alsof ik niet weet dat daar heel veel natrium in zit. Mijn redenatie daarbij is; dat je nooit alleen maar zuurkool eet :-). Nee, dat doe je samen met aardappels en bijvoorbeeld een stukje kipfile of een speklapje. Ik geeft toe dat een maatlijd van 150 gram zuurkool met 350 gram aardappels en een stukje (ongezouten) vlees, nog altijd op zo'n 825 mg natrium uitkomt, maar ik vind voor mijzelf dat, dat voor een keertje best mag.

Wie liever geen alternatief stukje vlees neemt, maar de zuurkool met zuurkoolspek of rookworst wil combineren, heeft een groter problemen bij een natriumbeperking. Dan is de Natriumarme Zuurkool van Eden mogelijk een oplossing, deze is te koop bij reformzaken (o.a.'De Natuurwinkel').
Zelf vind ik dat deze Natriumarme Zuurkool twee problemen heeft:
- Hij is smakeloos en smaakt dus ook niet zuur.
- Hij is moeilijk verkrijgbaar. (Wordt alleen in bepaalde periodes verkocht.)

Een derde mogelijkheid is het onderstaande recept (voor twee personen) van mijn 'ZureKool' eens proberen:

• 300 gram wittekool,
• 200 ml witte azijn,
• 100 ml witte wijn,
• 75 gram suiker,
• 5 jeneverbessen

Snijdt de wittekool in heel fijne sliertjes. Breng de azijn, wijn, suiker en jeneverbessen aan de kook. Voeg de wittekool toe en laat deze zo'n 10 tot 15 minuten koken. Doe de gloeiend hete wittekool met het kookvocht in een goed schoongemaakte glazenpot met schroefdeksel. Het is de bedoeling dat de pot tot ongeveer een 1 à 1 1/2 cm onder de rand gevuld is, zodat de deksel vacuüm trekt. Laat de pot drie weken rijpen op een donkere koele plek. Het zoet en het zuur mengt dan perfect met de kool. Wanneer de ZureKool gerijpt is verwerken als zuurkool.

Mijn inschatting is dat ZureKool gemaakt op bovenstaande wijze zo'n 20 mg natrium per 100 gram kool bevat.

Tiramisu

Mijn moeder was van de week jarig en dat hebben wij vandaag gevierd. Aangezien zij dol is Tiramisu heb ik gisteren een bak voor haar gemaakt en die haar vandaag cadeau gedaan. De hele familie was bij met dat cadeau. Volgens de kritieken was hij: 'O, zo lekker!' Voor de gene die dat zelf wil proberen komt hier het recept:

• Ongeveer 150 gram lange vingers,
• 250 gram mascarpone,
• 60 gram suiker,
• 3 eidooiers,
• 2 eetlepels Amaretto
• 1 kopje espresso (ongezoet)
• Een beetje cacaopoeder

Neem verse eieren en was deze goed af met warm water en afwasmiddel. Splits de eieren (Echt doen, want met hele eieren wordt het niets. Heb ik al geprobeerd.) Klop eierdooiers samen met de suiker tot een schuimige massa. Doe hier een eetlepel Amaretto bij. Schep vervolgens de mascarpone door het eierdooier mengsel en meng dit tot een crème.

Zet een super sterke kop koffie en doe hier de andere eetlepel Amaretto in. Plaats de lange vingers in een vorm met de gesuikerde kant naar beneden. Besprenkel met een lepel de ongesuikerde kant van de lange vingers met koffie. Verdeel daarna de helft van de crème over de lange vingers. Leg over deze crèmelaag een tweede laag lange vingers (Weer met de besuikerde kant naar beneden.) en besprenkel ook deze met koffie. Doe hier de andere helft van de crème over en strijk vervolgens de crèmelaag glad. Maak de Tiramisu af door met een theezeefje een beetje cacaopoeder over de tweede crèmelaag te strooien.

Zet de Tiramisu een nacht in de koelkast.    

Het door mij ingeschatte natrium gehalte ligt op 180 mg natrium per stukje van 100 gram Tiramisu.

Bitterkoekjesvla

Na weken lang aan de slag geweest te zijn voor mijn kookcursus, was het tijd om weer eens iets speciaal voor mijn liefste te maken. Valentijnsdag was daarbij nog een extra reden, zo werd het iets waarvan ik weet dat ik hem er echt mee verwen: bitterkoekjesvla

• 1 liter (volle) melk
• 50 gram maïzena,
• 100 gr bitterkoekjes,
• 1 vanillestokje,
• 50 gram suiker.

Los de maïzena op in een beetje koude melk. Snijdt het vanillestokje in de lengte open. Breng de rest van de melk het vanillestokje en de suiker tegen de kook aan en laat de vanille vijftien tot twintig minuten trekken. Verkruimel onderhand de bitterkoekjes en week ze even in een beetje van de warme vanillemelk voor. Verwijder het vanillestokje en haal de zaadjes er uit met de punt van een mesje. Doe de vanillezaadjes terug in de melk en doe beetje van de warme melk bij de maïzenaoplossing. Roer de maïzenaoplossing nog even goed door. Breng de melk aan de kook en voeg dan heel rustig onder constant roeren de maïzenaoplossing toe. Laat de vla een minuutje door koken en voeg de bitterkoekjes met de melk toe. Nog een keer goed roeren en daarna nog enkele minuten laten doorpruttelen. Spoel een schaal of tulbandvorm om met koud water en schenk de warme bitterkoekjesvla hier in. Laat de bitterkoekjes vla afkoelen. 

 

Het door mij ingeschatte natriumgehalte ligt rond de 75 mg natrium per 100 ml bitterkoekjesvla bij het gebruik van maïzena. Het is ook mogelijk om in plaats van maïzena custard te gebruiken. Het natriumgehalte ligt dan echter hoger, aangezien custard zout bevat.

Penne met zalm en courgette

Vorige week was het onderwerp van de kookcursus 'Vis'. Of te wel af gelopen week heb ik iedere dag vis gegeten. Voor mij was dat een echt feest, want ik ben dol op vis. Al moet ik bekennen dat ik naar een week alleen maar vis ook wel weer even genoeg vis heb gegeten. Daarbij waren alle recepten deze week nieuw voor mij en dat betekend dat ze ook wel eens minder goed zijn uitgepakt. Gelukkig zat er ook een bij die meteen helemaal super was, zo volgt hier het recept voor twee personen:

• 200 gram Penne,
• 200 gram Zalmfilet,
• 50 gram zuivelspread naturel,
• 1/2 glas witte wijn,
• 1 courgette,
• 1 ui,
• 1 teentje knoflook,
• 1 theelepel oregano,
• 2 eetlepels olijfolie,
• Citroenpeper

Kook de penne volgens de aanwijzing op de verpakking (in een natriumarme groentebouillon) gaar. Bewaar bij het afgieten van de penne een beetje van het kookvocht. Maak de ui en de knoflook schoon en snijdt deze klein. Verwarm de olijfolie in de pan en fruit hierin de ui en knoflook aan. Snijdt de zalm in stukjes en fruit deze mee met de ui en knoflook. Verwijder van de courgette de voor en achterkant en snijdt deze in stukjes. Doe de courgette in de pan en bak deze even mee met de het ui  zalm mengsel. Voeg na enkele minuten de zuivelspread toe en laat deze rustig smelten. Als de zuivelspread is gesmolten kunnen de oregano en de witte wijn er bij. Laat het geheel nog even pruttelen tot dat alle ingrediënten gaar zijn en de saus de juiste dikte heeft. Mocht de saus te dik worden gebruik dan een beetje van het achtergehouden kookvocht van de pennen om hem te verdunnen. Breng de saus op smaak met de citroenpeper. Meng de penne voor het serveren door de saus.

Het door mij ingeschattte natriumgehalte is 100 mg natrium per 100 gram saus. 

Andijviestamppot

Het geweldige van andijviestamppot is dat je het, het hele jaar door kan eten. Het andere fijne is dat het zowel lekker is met een stukje vlees als vegetarisch. Aangezien wij afgelopen zaterdag 'Vis-dag' zouden hebben op kookles, had ik al bedacht dat ik dan te veel dier zou eten om daar 's avonds weer trek in te hebben. Vandaar dat ik voor de vegetarische versie heb gekozen en omdat ik na zo'n kookles ook wel even uitgekookt ben, heb ik het in de vorm van een ovenschotel gedaan, zodat ik hem van te voren kon voorbereiden.

• 500 gram gekookte aardappels,
• 300 gram andijvie,
• 100 gram (ongezouten) cashewnoten
• 50 gr (ongezouten) boter
• 50 gram Emmentaler geraspt,
• 50 gr Gruyère geraspt,
• 100 ml melk,
• Nootmuskaat,
• Peper

Heel ingewikkeld is het niet. Vet met de boter de ovenschaal in. Maak met het restant van de aardappels, de boter en melk een puree. Breng de puree op smaak met nootmuskaat en peper. Voeg de andijvie en cashewnoten aan de puree toe en meng dit goed. Doe de andijviestamppot in de ovenschaal en bestooi de bovenlaag met de geraspte kaas. Zet de ovenschotel in de koelkast totdat je hem wilt gaan eten, maar maximaal een dag. Om etenstijd 10 minuten verwarmen in de combimagnetron op magnetron -gril stand of 30 minuten in een voorverwarmde oven van 220 graden.

Het door mij ingeschatte natriumgehalte ligt op 60 mg natrium per 100 gram andijviestamppot, dit komt uitgaande van 2 personen neer op 325 mg natrium per persoon.   

p.s. Als je er geen ovenschotel van maakt, kun het best de stamppot nadat de andijvie en cashewnoten zijn toegevoegd nog even verwarmen op het vuur of in de magnetron. Hussel daarna de kaas door de stamppot heen. 

Kiss me

Kiss me noemde ze het op de cocktailkaart. Het gaf mij inderdaad een zoetgevoel. Hoewel ik het maar met mate drink, omdat het erg veel verzadigde vetten bevat ben ik er dol op. Het is een alcoholvrije cocktail die geïnspireerd is op Pina Colada. Neem per longdrinkglas:

• 25 ml Kokosmelk
• 25 ml ananassap
• 150 ml jus d'orange
• 3 ijsblokjes

De werkwijze is duidelijk: alles bij elkaar en shaken. Heb je geen shaker dan kan heel goed roeren ook.

Het leuke van het combineren van vruchtensappen is dat er veel meer mogelijkheden mee zijn dan het maken van cocktails. Zo is de kokosmelk heel goed te vervangen door yoghurt. Hierdoor onstaat een Yoki die de helft minder natrium bevat dan die vanuit een pak.

• 50 ml yoghurt
• 50 ml ananassap
• 100 ml Jus d'orange

Mocht Yoki zonder de ijsblokjes niet als koud genoeg ervaren worden dan kunnen wij hem ook nog invriezen. Door het gebruik van de yoghurt blijft het vruchtensap goed in het ijs verdeeld ook tijdens het opeten. Wel is het lekkerder om de Yoki voor het invriezen nog wat aan te zoetten.

Het door mij ingeschatte natrium van de Kiss me cocktail is 10 mg per 100 ml (Let er op dat er kokosmelk zonder toevoeging van zout wordt gebruikt.), die van de Yoki 30 mg per 100 ml. (Yoki uit pak bevat 60 mg natrium per 100 ml.)

Broccolipuree met citroen

Sinds afgelopen zaterdag zit ik op een basiscursus koken. Een van de recepten die wij daar hebben gehad is Broccolipuree met citroen en ansjovis. Zelf heb ik dit recept iets aangepast. Daar had ik twee redenen voor: ten eerste mijn natriumbeperking. Ingrediënten als ansjovis zijn als je geen zout mag gebruiken niet erg geschikt. Ten tweede vind ik het oorspronkelijke recept helemaal niet zo geweldig. Ik vind het ondanks de ansjovis maar weinig smaak hebben. Gelukkig staat mijn eigen versie mij wel aan, zo hier komt het recept. De aangegeven hoeveelheden zijn bedoeld voor 4 personen.

·      600 gram Broccoli,

·      1 blikje (natriumarme) makreel,

·      1 eetlepel gedroogde Italiaanse kruiden,

·      geraspte schil van een 1/2 citroen,

·      sap van een halve citroen,

·      versgemalen zwarte peper,

·      1 teen knoflook,

·      100 ml olijfolie

Verdeel de broccoli in roosjes. Laat de makreel uitlekken en maak de knoflook schoon. Kook de broccoli in ongeveer 5 minuten beetgaar. Giet de broccoli af en pureer hem samen met de knoflook en de uitgelekte makreel. (Dat kan zowel met de staafmixer als in de keukenmachine.) Roer de olijfolie, de citroenschil, het citroensap en de Italiaanse kruiden door de broccolipuree. Breng de puree verder op smaak met de zwarte peper. De bijbehorende serveertips zijn: spaghetti, parmezaanse kaas en gegrilde zalm. Persoonlijk vind ik vis en kaas geen sterke combinatie zo heb ik hem enkel met fusilli (=spiraaltjespasta) gegeten.

Tussendoortjes

Neem bij voorkeur:
Notenbar (20 mg); Pindabar (20 mg); Seasambar (20 mg); Rijstwafel (80 mg); Cracottes Chocolade (95 mg); Haverkoek (100 mg); Meuslikoek (100 mg); Cracottes aardbei (135 mg); Evergreen (140 mg); Bambixkoekje (150 mg); Meergranenbiscuit (150 mg); Fruitkick (150 mg); Sultana Fuit (200 mg); Fruitbiscuit (200); Rozijnenkoek (210 mg); Ontbijtkoek (250 mg); Gevulde koek (250 mg); Kokoskoek (250 mg); Haverkoek (275 mg)

Wees bescheiden met:
Meuslireep (300 mg); Eierkoek (300 mg); Bastogne koek (300 mg); Continue (310 mg); Bitterkoekje (320 mg); Jodenkoek (320 mg); Liga Milkbreak (350 mg); Biscuit (370 mg); Volkorenbiscuit (500 mg)

Pas op met:
Speculaas (600 mg); Evergreen Crunch (600 mg); Snacker Jack (600); Knäckebrödsandwich (600 mg); Zoute koekjes (700 mg); Sultana Hartig (800 mg)

Vermijdt:
Kaaskoekjes (900 mg)

Kruidenboter

Een hele tijd heb ik gedacht dat kruidenboter niet geschikt was voor een natriumarmdieet. Gelukkig klopt dat helemaal niet! Ik geeft toe; ik heb nog nergens kruidenboter zonder zout te koop gezien, maar je kunt met weinig moeite de meest lekkere kruidenboters zelf maken. Met wat ongezouten (room)boter, knoflook, witte peper en citroensap kom je al een heel eind. Wil je een pittige boter doe er dan verse rode pepertjes in plaats van de gemalen witte peper. Vul voor een klassieke boter het bovenstaande aan met peterselie. Voor een luxe boter is een mengsel van bieslook, dragon, kervel en peterselie heel lekker. Verse kruiden geven natuurlijk het meeste smeu, maar wanneer deze niet te krijgen zijn is het resultaat met gedroogde kruiden ook heel goed. Voor de genen die zich onzeker voelen over de verhoudingen heeft Piramide een kant en klaar kruidenbotermengsel zonder zout. Zelf gebruik ik graag de Provençaalse broodkruiden van Dr. Oetker. Deze kruiden zijn dus eigenlijk om brood mee te bakken, maar smaken als boterkruiden ook heel goed.

·       125 gram ongezouten (room)boter

·       1 à 2 teentjes knoflook en 1 eetlepel gehakte verse kruiden

     / 1 à 2 theelepels gedroogde kruiden

·       2 theelepels citroensap

·       beetje (versgemalen) peper

Laat de boter op kamertemperatuur komen. Doe de boter in een ruime kom. Pers de knoflook boven de boter uit. Voeg de kruiden, het citroensap en de peper naar smaak toe. Roer het geheel tot een glad geheel. Breng de boter eventueel in de gewenste vorm en laat hem in de koelkast opstijven. Mijn ervaring is dat de kruidenboter de volgende dag nog lekkerder is, omdat de smaken dan goed aangenomen zijn. 

Het door mij in geschatte natriumgehalte is 20 mg natrium per 100 gram kruidenboter. Hiermee is het niet alleen zeer geschikt als hartig natriumarm broodbeleg, maar ook als een smaakvolle aanvulling op vlees en vis.

Broodbakmachine

Sinds enige tijd heb ik ook een broodbakmachine (Tefal HomeBread). Ik geef toe dat die mij letterlijk en figuurlijk heel wat werk uit handen neemt bij het broodbakken. Nu heb ik naast de tijdsinvestering die zelf brood maken als nadeel heeft ook het probleem dat iedere dag weer zoutarmbrood eten mij enorm tegen gaat staan. Zo heb ik een compromis gezocht en maak ik mijn brood nu licht gezouten door zowel tarwemeel als broodbakmix te gebruiken. Naast een iets betere smaak geeft het ook een iets beter bakresultaat. Op deze manier is het dus mogelijk om makkelijk en snel een redelijk smaakvol brood te maken, wat te plaatsen valt binnen mijn natriumbeperking. Hier komt het recept:

·       220 ml lauwe melk

·       200 gram (volkoren) tarwemeel

·       1 eetlepel suiker

·       150 gram broodmix (Zaanse Snijder Wit AH)

·       1 zakje gist (7 gram)

De ingrediënten doe ik in de genoemde volgorde in de broodbakmachine. De instelling is afhankelijk van de machine en het gebruikte meel (volkoren of wit). Bij het gebruik van volkoren tarwemeel stel ik de Tefal HomeBread in op programma 6, bakkleur 2, 750 gram.

Het door mij ingeschate natriumgehalte ligt bij dit brood op 225 mg natrium per 100 gram brood.